ประวัติความเป็นมา

ประวัติความเป็นมา

          ตำบลวาวี อำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย มี 25 หมู่บ้าน เป็นตำบลวาวีที่มีราษฎรหลายชนเผ่าเข้ามาอาศัย มีการตั้งถิ่นฐานเมื่อประมาณปี พ.ศ.2460 แต่เดิมบ้านวาวีมีชื่อเดิมว่า บ้านหวะวี เป็นภาษามูเซอร์ แปลว่าป่าของหนู เริ่มแรกเป็นหมู่บ้านเล็ก ๆ ซึ่งมีชาวเขาเผ่ามูเซอร์ และเผ่าลีซออาศัยอยู่ ซึ่งมีความเป็นอยู่ค่อนข้างลำบาก ต่อมาประมาณ พ.ศ.2490 นายนุ สุมา ซึ่งเป็นพ่อค้าวัว ได้เข้ามาบุกเบิกให้ชาวบ้าน ทำเมี่ยงและชาหมัก และได้มีชาวเขาเผ่าเย้า กะเหรี่ยง อาข่า และจีนฮ่อ เริ่มทยอยเข้ามาอาศัยอยู่รวมกลุ่มกัน จนเป็นหมู่บ้านใหญ่ขึ้น ต่อมาประมาณปี พ.ศ. 2500 ได้มีบริษัทชาจาก กทม. (ใบชาตราสามม้า) เข้ามาชักจูงให้ชาวบ้านเปลี่ยนจากการปลูกเมี่ยงมาเป็นการปลูกชาแทน ทำให้ชาวบ้านวาวีเจริญเป็นหมู่บ้านใหญ่จนถึงปัจจุบัน

          ต่อมาสำนักงานป้องกันและปราบปรามยาเสพติด ภาค 5 ได้นำเสนอให้โครงการหลวงและสถาบันวิจัยและพัฒนาที่สูงเข้าดำเนินการพัฒนาพื้นที่สูงดอยวาวีและมีการประสานขอข้อมูลพื้นฐาน การพัฒนา และสภาพปัญหาการแพร่ระบาดของยาเสพติด จากหน่วยงานในพื้นที่ พบว่าพื้นที่ตำบลวาวีได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่องหลังสิ้นสุดโครงการพัฒนาพื้นที่สูงไทยเยอรมัน ประมาณเมื่อปี พ.ศ. 2539 แต่ยังคงมีปัญหาหลงเหลือที่ต้องดำเนินการต่อเนื่องทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม ยาเสพติด วัฒนธรรม และสิ่งแวดล้อมป่าไม้ ดังนั้นสำนักงาน ปปส. ภาค 5 จึงได้มีหนังสือที่ ยธ.1113 (สปพ)/4098 ลงวันที่ 19 กันยายน 2549 ถึงผู้อำนวยการสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูงเพื่อให้พิจารณานำเสนอองค์ประธานมูลนิธิโครงการหลวงพิจารณา ซึ่งหม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี ทรงได้มอบหมายให้สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูงเข้าดำเนินการโครงการขยายผลโครงการหลวงต่อไป

          โครงการพัฒนาพื้นที่สูงตามแบบโครงการหลวงวาวี เป็นหนึ่งโครงการใน 17 แห่งของพื้นที่ขยายงานโครงการการหลวงในปี 2548 ซึ่งเดิมเรียกว่า "โครงการขยายผลโครงการหลวงวาวี" เริ่มแรกการดำเนินงาน 1 หมู่บ้าน คือบ้านวาวี หมู่ที่ 10 ตำบลสบเปิง อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ ต่อมาได้ขยายงานไปยังหมู่บ้านใกล้เคียง 3 หมู่บ้าน 5 กลุ่มบ้าน

          โครงการขยายผลโครงการหลวงวาวี ได้เปลี่ยนชื่อโครงการเป็น "โครงการพัฒนาพื้นที่สูงตามแบบโครงการหลวงวาวี" ตามประกาศสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง เมื่อวันที่ 25 เมษายน 2559 ด้วยภารกิจของมูลนิธิโครงการหลวงและสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง เปรียบเหมือนการส่องกระจก ซึ่งต้องมีการดำเนินงานร่วมกันด้วยหลักการ 4 ข้อ คือ 1) พอมีพอกิน 2)สินค้ามีคุณภาพและปลอดภัยจากสารเคมี ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม 3)การจัดทำแผนชุมชนอย่างมีส่วนร่วมและ 4) การฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติ ดิน น้ำและป่าไม้

 

ที่ตั้งและอาณาเขต

          โครงการพัฒนาพื้นที่สูงตามแบบโครงการหลวงวาวี มีสำนักงานตั้งอยู่หมู่บ้านดอยช้าง หมู่ที่ 3 ตำบลวาวี อำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย พิกัด X 559519  พิกัด Y 2191036 สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 1,317 เมตร โครงการมีพื้นที่  462.10 ตารางกิโลเมตรหรือ 288,813 ไร่ ครอบคลุมกลุ่มบ้านดำเนินงาน 23 หมู่บ้าน 55 กลุ่มบ้าน พื้นที่โครงการมีขอบเขตการปกครองอยู่ 2 ตำบล ได้แก่ ตำบลวาวี ร้อยละ 96.92 ตำยลแม่สรวย ร้อยละ 3.07 อำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย มีอาณาเขตติดต่อดังนี้

          ทิศเหนือ            ติดต่อกับ            ตำบลวาวี อำเภอแม่สรวย ตำบลห้วยชมภู อำเภอเมืองเชียงราย  จังหวัดเชียงราย ตำบลแม่นาวาง อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่

           ทิศใต้                ติดต่อกับ            ตำบลป่าแดด ตำบลแม่สรวย อำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย  

           ทิศตะวันออก      ติดต่อกับ            ตำบลห้วยชมภู อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย

           ทิศตะวันตก        ติดต่อกับ            ตำบลป่าแดด อำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย ตำบลบ้านหลวง อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่

 

ตาราง 1 ขอบเขตการปกครอง โครงการพัฒนาพื้นที่สูงตามแบบโครงการหลวงวาวี

ขอบเขตการปกครอง

พื้นที่

ร้อยละ

ตำบล

อำเภอ

จังหวัด

ตารางกิโลเมตร

ไร่

วาวี

แม่สรวย

เชียงราย

14.04

8,773.99

3.07

แม่สรวย

แม่สรวย

เชียงราย

443.44

277,150.42

96.92

รวม

   

462.10

288,813.05

100.00

 

แผนที่ขอบเขตการปกครอง โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงวาวี

 

ลักษณะภูมิประเทศ

ระดับความสูง

          โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงวาวี มีระดับความสูงตั้งแต่ 400-1,800 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง พื้นที่ส่วนใหญ่มีระดับความสูง 800-900 เมตร คิดเป็นร้อยละ 20.32 รองลงมามีระดับความสูง 900-1,000 เมตร คิดเป็นร้อยละ 20.08 ระดับความสูง 700-800 เมตร คิดเป็นร้อยละ 15.94 ระดับความสูง 1,000-1,100 เมตร คิดเป็นร้อยละ 11.93 และระดับความสูง 600-700 เมตร ร้อยละ 11.77 ดังตาราง 2

 

ตาราง 2 ระดับความสูง โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงวาวี

ระดับความสูง

พื้นที่

ร้อยละ

ตารางกิโลเมตร

ไร่

400-500 เมตร

5.82

3,634.79

1.26

500-600 เมตร

22.00

13,750.67

4.76

600-700 เมตร

54.37

33,983.41

11.77

700-800 เมตร

73.65

46,031.52

15.94

800-900 เมตร

93.88

58,672.44

20.32

900-1,000 เมตร

92.77

57,981.29

20.08

1,000-1,100 เมตร

55.13

34,453.46

11.93

1,100-1,200 เมตร

31.07

19,420.66

6.72

1,200-1,300 เมตร

16.62

10,389.85

3.60

1,300-1,400 เมตร

7.95

4,966.81

1.72

1,400-1,500 เมตร

4.51

2,819.17

0.98

1,500-1,600 เมตร

2.91

1,816.63

0.63

1,600-1,700 เมตร

1.32

827.12

0.29

1,700-1,800 เมตร

0.10

65.24

0.02

รวม

462.10

288,813.05

100.00

 

ระดับความลาดชัน

          แผนที่ความลาดชันได้จากการนำเส้นชั้นความสูงที่มีช่วงต่างเส้นชั้น (Interval) 20 เมตร จากแผนที่ภูมิประเทศ 1: 50,000 มาสร้างเป็น TIN (Triangulated Irregular Network) เพื่อให้ได้สภาพภูมิประเทศตามพื้นที่จริงและสร้างเป็นแผนที่ความลาดชัน ซึ่งช่วงชั้นของความลาดชันได้กำหนดตามกรมพัฒนาที่ดินเพื่อให้สอดคล้องกับแผนที่ดิน และแผนการใช้ที่ดิน

           โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงวาวี ส่วนใหญ่มีระดับความลาดชันสูงชัน (ร้อยละ 35-50) คิดเป็นร้อยละ 29.21 รองลงมามีความลาดชันสูงชันปานกลาง(ร้อยละ 20-35) คิดเป็นร้อยละ 28.11 ความลาดชันสูงชันมาก (ร้อยละ 50-75) คิดเป็นร้อยละ 23.16 และ ความลาดชันสูง (ร้อยละ 12-20) คิดเป็นร้อยละ 9.15 ดังตาราง 3

 

ตาราง 3 ระดับความลาดชัน โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงวาวี

ระดับความลาดชัน

พื้นที่

ไร่

ร้อยละ

ตารางกิโลเมตร

 ร้อยละ 0-2

ราบเรียบถึงค่อนข้างราบเรียบ

2.77

1,730.13

0.60

 ร้อยละ 2-5

ลาดชันเล็กน้อยมาก

5.61

3,503.38

1.21

 ร้อยละ 5-12

ลาดชันเล็กน้อย

21.09

13,179.38

4.56

 ร้อยละ 12-20

ลาดชันสูง

42.27

26,419.16

9.15

 ร้อยละ 20-35

สูงชันปานกลาง

129.89

81,178.70

28.11

 ร้อยละ 35-50

สูงชัน

134.98

84,361.45

29.21

 ร้อยละ 50-75

สูงชันมาก

107.02

66,885.63

23.16

มากกว่าร้อยละ 75

สูงชันมากที่สุด

18.49

11,555.22

4.00

รวม

 

462.10

288,813.05

100.00

 

แผนที่ลักษณะภูมิประเทศโครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงวาวี

ลักษณะภูมิอากาศ

          ข้อมูลภูมิอากาศตั้งแต่ปี 2553-2558 โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงวาวี  มีอุณหภูมิเฉลี่ยรายปี 19.63 องศาเซลเซียส อุณหภูมิเฉลี่ยสูงสุด 28.26 องศาเซลเซียส และ อุณหภูมิเฉลี่ยต่ำสุด 13.76 ปริมาณฝนรายปี 1,900 มิลลิเมตร ความชื้นสัมพัทธ์เฉลี่ยรายปี ร้อยละ 77.33 ความชื้นสัมพัทธ์เฉลี่ยสูงสุด ร้อยละ 94.98 ความชื้นสัมพัทธ์เฉลี่ยต่ำสุด ร้อยละ 41.67

 

ตาราง 4 ข้อมูลสภาพอากาศ ปี 2553-2558 โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงวาวี

เดือน

อุณหภูมิ (°c )

ความชื้น (%)

ปริมาณฝน (มม.)

ระยะทางลม (กม.)

เฉลี่ย

สูงสุด

ต่ำสุด

เฉลี่ย

สูงสุด

ต่ำสุด

 มกราคม

15.93

25.21

7.75

68.95

88.87

25.74

9.10

948.83

 กุมภาพันธ์

18.46

28.69

10.16

56.57

88.73

16.82

6.25

1,186.96

 มีนาคม

20.15

30.77

11.28

62.26

93.08

19.11

52.70

1,263.89

 เมษายน

22.00

31.74

14.58

68.43

93.18

27.08

42.20

890.24

 พฤษภาคม

21.69

30.32

15.98

82.32

98.49

43.19

270.38

629.41

 มิถุนายน

21.15

28.95

17.19

86.98

94.77

53.95

168.00

644.96

 กรกฎาคม

20.53

31.54

17.19

89.49

99.74

41.00

379.33

429.47

 สิงหาคม

20.11

27.13

17.24

89.69

99.68

68.28

371.50

241.46

 กันยายน

20.10

30.71

15.63

96.54

99.73

66.07

329.25

489.94

 ตุลาคม

19.42

25.21

14.52

91.94

99.53

65.91

201.25

839.82

 พฤศจิกายน

19.32

24.07

14.93

80.43

97.44

50.00

50.00

685.53

 ธันวาคม

16.66

24.84

8.75

54.41

86.58

22.52

19.75

626.30

รวม/เฉลี่ยรายปี

19.63

28.26

13.76

77.33

94.98

41.64

1,899.71

8,876.80

 

 

หากสนใจข้อมูลที่ดินรายแปลงติดต่อศูนย์ข้อมูลและสารสนเทศ สำนักยุทธศาสตร์และแผน
เบอร์โทร : 053-328496-8 ต่อ 1212 หรือ https://gianalytics.hrdi.or.th/

ที่มา: สำนักพัฒนา,สำนักยุทธศาสตร์และแผน


ข้อมูล ณ. พ.ศ. 2561